قاموس آن را مدّت شيىء و آخر مدت معنى كرده . بنا بر اين ، اجل دو معنى دارد ، مدّت معين و آخر مدّت . و شايد استعمال آن در آخر مدت بطور مجاز باشد و مىشود گفت كه معناى اصلى آن تمام مدت است و اغلب استعمال آن در اين معنى است در آياتى نظير * ( « لِيُقْضى أَجَلٌ مُسَمًّى ) * - . . . * ( لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ ) * - . . . * ( لِكُلِّ أَجَلٍ كِتابٌ ) * - . . . * ( فَلَمَّا قَضى مُوسَى الأَجَلَ ) * . . . - * ( أَيَّمَا الأَجَلَيْنِ قَضَيْتُ » ) * و . . . مراد تمام مدت است . در آيهء * ( « إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوه » ) * بقره : 282 و آيهء * ( « مَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ الله فَإِنَّ أَجَلَ الله لَآتٍ » ) * ( عنكبوت : 5 ) در الميزان فرموده هر دو بمعنى آخر مدت است ( ج 7 ص 6 ) ولى به نظر ميايد كه مراد از اجل الله روز قيامت باشد يعنى هر كه اميدوار لقاء الله است زمان لقاء الله حتما خواهد آمد چنان كه در الميزان ج 16 ص 105 فرموده است . در كريمهء * ( « وَأَنْ عَسى أَنْ يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ » ) * اعراف : 185 ممكن است مراد آخر مدت باشد يعنى آخر عمرشان نزديك است و شايد مراد تمام مدت باشد يعنى نزديك است كه اجلشان ( عمرشان ) تمام شود در مجمع البيان آن را وقت مرگ گرفته يعنى : مدتى كه با مرگ شروع مىشود . روشنترين محلَّى كه اجل را بمعنى آخر مدت گرفته‌اند آيهء * ( « فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ » ) * ( طلاق : 2 ) است گفته‌اند : يعنى چون زنان به آخر وقت عدّه رسيدند آنها را بشايستگى نگاه داريد ( رجوع كنيد ) و يا بشايستگى از آنها جدا شويد ناگفته نماند : اگر اجلهنّ را آخر وقت عدّه بدانيم لازم ميايد كه پيش از آن رجوع جايز نباشد ، حال آنكه آيهء * ( « وَالْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ ) * . . . * ( وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذلِكَ » ) * ( بقره 228 ) دالّ بر جواز رجوع در تمام اوقات عدّه است * ( « ذلِكَ » ) * اشاره به * ( « ثَلاثَةَ قُرُوءٍ » ) *